Händel – Opera

Iedereen kent George Friedrich Händel (1685 – 1759) van de meesterwerken Messiah en Fireworks. Deze Duitse componist en organist, die vrijwel zijn hele leven werkte voor het Engelse hof, was tevens een meester in het schrijven van opera’s. Hij componeerde er meer dan veertig. Händel schreef in zijn componeer-loopbaan meer dan 2000 aria’s (voor opera´s, oratoria en cantates etc.) Je zou hem daarom wel de man van de melodie kunnen noemen. Händel wordt samen met J.S.Bach beschouwd als de belangrijkste componist van het tijdvak de barok.

Als kind van 8 werd zijn muzikaliteit ontdekt. Zijn ouders waren aanvankelijk tegen een muziekstudie. Maar de Hertog van Saksen dacht daar anders over. Hij liet hem lessen nemen bij de musicus Zachau, een organist in Halle. Naar de wil van zijn vader liet Georg Friedrich zich als 17 jarige inschrijven als rechtenstudent aan de universiteit. Hij genoot in die tijd al faam als organist. Na een jaar studeren vertrok hij naar Hamburg waar hij violist werd in een theaterorkest. In de jaren 1703 – 1706 begon Händel in Hamburg opera’s te schrijven. Een aardig succes boekte hij met zijn opera Alimera

In 1706 maakte hij als 21 jarige studiereizen naar Florence, Napels en Rome. Hij zette daar zijn carrière als operaschrijver voort. In 1710 vertrok hij naar Londen. Zijn opera Rinaldo uit 1711,  geheel in Italiaanse stijl, beleefde daar een ongekend succes. Het betreft hier een spectaculair muziekdrama met veel bombarie en toneeleffecten. Overgevoelige aria’s over liefde, haat en dood. Het verhaal gaat over de verovering van Jerusalem en de liefde tussen de held Rinaldo en tovenares Armide. Een hoogtepunt uit de opera is de aria Lascia ch’io pianga.

Liefde, bedrog, woede en jaloezie in de opera Julius Caesar uit 1724.  Julius Caesar is een opera seria (= serieuze opera, tegenovergestelde van opera buffa = komisch) gebaseerd op de amoureuze avonturen van Julius Caesar en Cleopatra. Een hoogtepunt is Cleopatra’s verleidingsaria V’adore pupille uit de 2e akte.

De opera seria Rodelinda uit 1725 vertelt het verhaal van de koningin van Lombardije. Het werk speelt zich dan ook grotendeels af in een paleis. Alle ingrediënten zijn aanwezig in dit muziekdrama: trouw en ontrouw, strijd en dood, angst en liefde, paleis en gevangenis. Twee geliefde aria’s zijn Dove Sei en het duet Io t’abbraccio.

De opera Serse uit 1738, ook wel Xerxes genoemd behandelt een liefdesdrama tussen Serse, koning van Perzië, zijn broer Arsamene en de zussen Romilda en Atalanta. In de opera klinkt het overbekende Ombrai mai Fu, ook wel bekend als het Largo van Händel. Deze aria wordt gezongen door de koning als lofrede op de plataan. Als hij Romilda hoort zingen wil hij maar een ding, haar huwen. Romilda heeft haar hart reeds verpand aan Arsamene…

De Beggar’s Opera (de opera van een bedelaar) uit 1728 van Christopher Pepusch bracht een ommekeer in de successenreeks van Händel. Zijn door Italië geïnspireerde muziekdrama’s moesten het afleggen tegen de Engelstalige Beggar’s Opera waarin veel humor en (politieke-) satire. De opera, waar criminelen tot helden worden gemaakt, alsmede de soms gewaagde teksten beleefde bijna 100 uitvoeringen. (Later zou het werk een inspiratiebron zijn voor de Dreigroschenoper van Bertol Brecht en Kurt Weill)

In vergelijking met de veelal historische opera’s van Händel smulde het Engelse publiek van de gedurfde Beggar’s Opera. De inmiddels tot Engelsman genaturaliseerde componist raakte diep in de put. Zowel zijn gedrag als gezondheid leden onder de ommekeer.

HANDEL – OPERA NUMMER 512