Bartók – Divertimento

De Hongaar Béla Bartók (1881-1945) wist dat hij vanwege zijn modern getinte muziek op de zwarte lijst van de nazi’s stond. In 1940 vluchtte hij daarom naar Amerika. Kort daarvoor liet hij in zijn testament opnemen dat geen straat of plein in Hongarije zijn naam mocht dragen zolang Hitler en Mussolini nog aan de macht waren. In Amerika verneemt Bartók dat veel van zijn verzameling met duizenden opnames van volksmuziek door de nazi’s is vernietigd.

In 1939 bracht Bartók een langdurig bezoek aan Zwitserland. Voor de overspannen pianist en componist was dit een zeer welkome periode van rust en vrede. Het prachtige berglandschap en de afstand van de beangstigende politieke situatie bracht hem er toe een optimistisch en vrolijk muziekstuk te schrijven: Divertimento voor strijkers. Het was een opdracht voor het Kamerorkest van Basel. (Divertimento verwijst doorgaans naar een ontspannend werk zonder diepgang).

Het luchtige, zelfs swingende stuk heeft alle kenmerken van het oude Concerto grosso, waarin een klein aantal instrumenten concerteert met het gehele orkest. Tevens klinken er volkswijsjes uit Hongarije en Roemenië. Niets wijst op een neerslachtige en angstige Bartók, al doet het tweede deel traag en donker aan. Het Divertimento bestaat uit 3 delen en duurt ongeveer 20 minuten.

Uit dezelfde periode stamt ook zijn Strijkkwartet 6. Dit werk herbergt juist alle droefenis en ellende die de eenzame en twijfelende Bartók gevoeld moet hebben toen hij het werk componeerde.

BARTOK DIVERTIMENTO VOOR STRIJKERS NUMMER 135