Beethoven – Missa Solemnis

Ludwig van Beethoven (1770 – 1827) componeerde in zijn laatste levensjaren twee machtige werken voor koor, solisten en orkest: Symfonie 9 en de Missa Solemnis.

Een Missa Solemnis is een feestelijke, plechtige mis, die speciaal bedoeld is voor kerkelijke hoogtijdagen. De componist werkte vier jaar aan de mis. Hij was uitermate tevreden over het werk, en noemde het zelfs zijn beste compositie. Beethoven was tijdens het componeren van dit meesterwerk nagenoeg doof. Hij was een eenzame, worstelende man. Wonderwel slaagde de meester er in om een groot Godsdienstig kunstwerk te maken, al was lang niet iedereen gelukkig met het resultaat. De zangers klaagden over de moeilijkheidsgraad en de geestelijken vonden het werk te groot om in te kerk te laten opvoeren. Thans is de mis met het prachtige Kyrie, Credo en Benedictus niet meer weg te denken uit het religieuze klassieke muziek repertoire.

In Missa solemnis uit 1822, zijn plechtige mis en 123e werk, spreekt de oude Beethoven niet zijn geloof uit, en smacht hij ook niet naar een kerk of christelijke gemeenschap, maar verhaalt hij over zijn persoonlijke verhouding met God. De mis werd het grootste meesterwerk voor koor en orkest dat Beethoven ooit schreef. Het is en blijft de vraag of Beethoven het werk wel in de kerk wilde laten uitvoeren. Gezien de grootschaligheid van de mis en het uitgebreide instrumentarium is het meer geschikt voor de concertzaal. Men zou dus kunnen spreken over een concertmis.

Overigens heeft het de componist veel moeite gekost om het vijf kwartier durende werk uitgevoerd te krijgen. Hij moest daarvoor letterlijk geld bij elkaar bedelen. Een Russische prins,  die zeer onder de indruk was van de mis, zorgde uiteindelijk voor het geld. En zo geschiedde het dat in oktober 1824 de première plaatsvond in de stad Sint Petersburg. Het werk werd opgedragen aan Beethovens vriend, leerling en beschermheer Aartsbisschop Rudolf van Oostenrijk.

BEETHOVEN MISSA SOLEMNIS NUMMER 253