Beethoven – Symfonie 5

Ludwig van Beethoven (1770-1827) was geen gemakkelijk mens, zowel voor zichzelf als voor anderen. Door zijn slechthorendheid, dat rond 1800 in hevigheid was toegenomen, werd hij moeilijker in de omgang. Zo veranderde de in Bonn geboren componist van een nare jongeman, in een oude brombeer.

Het gebeurt niet vaak in de klassieke muziek dat een première succesvol verloopt. Vaak zult u in muziekgeschiedenisboeken lezen over dramatisch verlopen premières. Doch de vijfde symfonie van Beethoven maakte tijdens de eerste uitvoering zo’n geweldige indruk bij het publiek dat men sprak over hysterie! Het werk werd één van de bekendste composities uit de geschiedenis van de klassieke muziek. Symfonie 5 in c mineur opus 67 ging in 1808 in het Weense Theater an der Wien in première. Een recensent omschreef de vier delen, met alles wat de Romantiek in zich heeft, als: ‘Strijd, Hoop, Twijfel en Overwinning’.

Slechts een motief van vier tonen had Beethoven nodig om van zijn Symfonie 5 een van de bekendste muziekstukken ter wereld te maken, in ieder geval de beroemdste symfonie ter wereld! Het …Ta – ta – ta – taa… motief is waarschijnlijk het beroemdste motief uit de muziekgeschiedenis. De Vijfde symfonie, ook wel Noodlot Symfonie genoemd, zou te maken hebben met Beethovens eigen noodlot, zijn toenemende doofheid. Veel mensen, muzikaal of niet, kunnen zonder er bij na te denken het beroemde beginmotief foutloos nazingen. Beethoven zelf over zijn vondst: ‘Zo klopt het noodlot aan de deur’.

In 2020, het Beethovenjaar, was het 250 jaar geleden dat de componist geboren werd. Inmiddels is de Vijfde van Beethoven meer dan 200 keer op geluidsdragers vastgelegd.

In morsetekens betekenen de vier tonen kort-kort-kort-lang de letter V, van Victory. Tijdens de Tweede Wereldoorlog begon de BBC de uitzending altijd met het Beethovenmotief. Luisteraars in bezet Europa en daarbuiten herkenden hieraan de Engelse zender.

BEETHOVEN SYMFONIE 5 NUMMER 021