Szymanovski – Stabat Mater

De Pool Karol Szymanovski (1882-1937) studeerde piano en compositie in Warschau en Berlijn. Aanvankelijk werd hij beïnvloed door Richard Strauss, Stravinski en Bartok. Hij heeft er van alles aan gedaan om de jonge Poolse muziek in de openbaarheid te brengen. Als muziekuitgever onder de naam ‘Jong Polen’ probeerde hij Poolse collega-componisten wereldwijd onder de aandacht te brengen. In 1926 werd hij directeur van het conservatorium te Warschau.

Het Stabat Mater opus 53, ongetwijfeld het belangrijkste werk van Szymanovski, beleefde zijn première op 11 januari 1929 in Warschau. In dit aangrijpende werk voor sopraan, alt, bariton, koor en orkest, bewijst de componist zijn melodische gave die ook in zijn talrijke liederen doorklinkt. Het werk geldt inmiddels als een van de belangrijkste religieuze werken uit de Poolse muziekliteratuur.

Met het werk begaf de componist zich voor het eerst op het gebied van de geestelijke muziek. Het moest een soort Pools requiem worden waarin de diepgewortelde religiositeit van het Poolse volk zich rechtstreeks uitdrukt. Als tekst gebruikte Szymanovski de Latijnse sequens in een Poolse vertaling. Zelf was hij niet religieus (wat voor een Pool opmerkelijk was). De tekst zag hij als symbool voor het menselijk lijden in het algemeen.

Het Stabat Mater is een van oorsprong liturgisch gedicht. Het ontstond in de Middeleeuwen. De tekst van de hymne beschrijft de smart van Maria bij de kruisdood van haar zoon. Sinds Josquin Des Préz in 1440 deze klaagzang toonzette, hebben vele opvolgende generaties componisten zich door dit thema van de bedroefde moeder laten inspireren, waaronder Dez Préz, Pergolesi, Haydn, Rossini, Dvorak, Poulenc, Szymanovski, Pärt.

SZYMANOVSKI STABAT MATER NUMMER 257