Vivaldi – Vierjaargetijden

Antonio Vivaldi (1678 -- 1741) werd geboren in Venetië. Zijn vader was kapper en een bekwaam violist. Hij stimuleerde zijn zoon om zich in het vioolspel te bekwamen. Als jongeman ging hij in de leer bij de kapel van de San Marco. Vivaldi was 25 toen hij priester werd. Vanwege zijn rode haardos kreeg hij de bijnaam Il Prete Rosso (De rode priester). Voor een weeshuis voor meisjes schreef hij tientallen muziekstukken, waaronder concerten voor viool, gitaar, blokfluit etc.

De Vierjaargetijden (Le quattro stagioni) werd in 1725 in Amsterdam uitgegeven. Het stuk is een cyclus van vier vioolconcerten. Elke concert (seizoen) telt drie delen: snel -- langzaam -- snel. De componist Vivaldi was zelf violist. Hij schreef tweehonderdtwintig vioolconcerten. Sinds de uitvinding van de grammofoon en cd is het stuk het meest opgenomen van alle klassieke muziekstukken. Al jaren achtereen prijkt De Vierjaargetijden in de top tien van de klassieke top honderd aller tijden. Het stuk De Vierjaargetijden is programmatisch van opzet. Dit wil zeggen dat de componist een verhaal of gedachte gebruikte voor zijn compositie. Wie de schrijver is van de dichtregels die in de partituur staan afgedrukt, is onbekend. Doch men heeft sterke vermoedens dat Vivaldi zelf de auteur is. (In de originele partituur staan kleine zinnetjes die betrekking hebben op de jaargetijden).

Het zeer opgewekte Lente thema wordt zes keer herhaald. We horen vogelgeluiden, donder en bliksem. In het langzame deel sluimert een geitenhouder onder de lentezon. Een volksdans sluit de Lente af. Behalve hitte, luiheid en vogelgezang brengt de Zomer ook wind en onweer. In het tweede deel van Zomer brommen vliegen en andere insecten die het een jonge herdersknaap lastig maken. In het derde deel horen we wederom natuurgeweld. De Herfst brengt ons een wijnfeest en dronkenschap. In deel twee verdoving en slaap en in deel drie jachtpartijen compleet met geweerschoten. De Winter begint met storm en koude. In het tweede deel druppelt de regen maar is het binnen gezellig. In het derde deel horen we vallen en opstaan op het ijs, maar ook een verlangen naar de zomer.

De Argentijnse componist Piazzolla en de Rus Aleksander Glazounov schreven eveneens een Vier Jaargetijden.

VIVALDI 4 JAARGETIJDEN NUMMER 011