Wittgenstein – Piano linkerhand

De Oostenrijks-Amerikaans pianist en componist Paul Wittgenstein (1887 – 1961) raakte tijdens de Eerste Wereldoorlog zo erg gewond dat zijn rechterarm moest worden geamputeerd. Paul was de broer van de filosoof Ludwig Wittgenstein en zoon van staalfabrikant Karl Wittgenstein. Aan talloze componisten gaf de vermogende pianist geld uit om werken voor linkerhand te componeren.

____________________________

Voor de première van het Pianoconcert voor linkerhand van Maurice Ravel zat de eenarmige Wittgenstein zelf aan de piano. Er bestaat eveneens een uitvoering voor 2 piano’s, deze is tot ongenoegen van de componist bewerkt door Wittgenstein, en veroorzaakte een levenslange ruzie… Lees verder nummer170

Johannes Brahms bewerkte de Chaconne voor viool in d mineur voor de linkerhand. De mythe gaat dat zijn vriendin Clara Schumann een verwonding had aan haar rechterhand.

Sergej Prokofjev schreef zijn pianoconcert 4 voor linkerhand, dit op verzoek van oorlogsslachtoffer Wittgenstein. De pianist was ontevreden over dit concert en weigerde het te spelen. De première was in 1956, drie jaar na het overlijden van de componist.

Sergej Bortkiewicz schreef zijn Pianoconcert 2 voor linkerhand in c mineur uit 1924 voor Wittgenstein.

De Tsjechische pianist Otakar Hollmann raakte tijdens Wereldoorlog I ernstig gewond aan zijn rechterarm en vroeg zijn landgenoot Leos Janácek een werk voor hem te schrijven. Het werd het Capriccio voor piano, fluit, trompet, trombone en tuba.

Richard Strauss schreef zijn Symphonia Domestica voor piano linkerhand en orkest. Het betreft opus 73, gecomponeerd in 1925 met als eerste uitvoering in Dresden.

Nadat hij zijn rechterpols had verstuikt componeerde Aleksander Scriabin in 1894 Prelude en de tweedelige Nocturne voor de linkerhand.

In 1926 publiceerde Korngold het Pianoconcert voor linkerhand in Cis majeur, dit naar aanleiding van het oorlogsslachtoffer Paul Wittgenstein. Dezelfde componist schreef nog een Suite voor 2 violen, cello en piano voor linkerhand.

Géza Zichy was een Hongaarse componist. Hij verloor als puber zijn rechterarm. Thans staat hij bekend als ’s werelds eerste professionele eenarmige pianist. Hij schreef Pianoconcert voor linkerhand in Es (1895).

Paul Hindemith schreef eveneens een Pianoconcert (1923) voor linkerhand. Helaas had de eenarmige pianist Wittgenstein er nauwelijks oren naar.

In opdracht van Wittgenstein bracht Camille Saint-Saëns in 1912 zijn Zes etudes voor linkerhand uit: Prelude, Alla fuga, Moto perpetuo, Bourré, Elégie, Gigue

Benjamin Britten ontmoette Wittgenstein in 1940 in Amerika. Daar werd afgesproken dat Britten een werk voor hem zou schrijven, het werd Diversions for Piano Left Hand and Orchestra, Op. 21. Wittgenstein was ontevreden over het resultaat en eiste een herziening. Met veel gebrom stemde Britten toe.

Franz Schmidt componeerde in 1923 voor Wittgenstein de Concertante Variaties op thema van Beethoven uit zijn Lentesonate voor linkerhand. Ook schreef hij een Pianoconcert voor linkerhand (1934).

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

WITTGENSTEIN PIANO LINKERHAND NUMMER904