Andriessen H – Kuhnau variaties

Hendrik Andriessen (1892-1981) werd geboren in orgelstad Haarlem. Zijn zonen Juriaan (1916 -- 1996) en Louis werden eveneens componist. Louis Andriessen, geboren in 1939, wordt thans gerekend tot de belangrijkste hedendaagse Nederlandse componisten en mocht zich lange tijd ‘Toondichter des Vaderlands’ noemen. Vader Hendrik studeerde compositie en orgel. Hij was organist in Utrecht en later als directeur verbonden aan de conservatoria van Utrecht en Den Haag. In de periode 1952-1962 was hij buitengewoon hoogleraar in de Muziekwetenschap aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Andriessen had de kerkmuziek hoog in het vaandel. Aan de Kerkmuziekschool te Utrecht doceerde hij orgel en gregoriaans. Zijn voorbeelden waren de Nederlander Bernard Zweers en de Fransman César Franck.

De Variaties en fuga op een thema van Johann Kuhnau voor strijkorkest uit 1935 is ongetwijfeld het meest gespeelde en gewaardeerde werk van Hendrik Andriessen. Het betreft hier een traditionele variatievorm die uit vijf delen bestaat. In ieder van de variaties wordt een deel van het thema gebruikt. Het geheel, dat hier en daar aan de strijkcomposities van Tsjaikovski doet denken, is zeer melodieus en kan gerekend worden tot de mooiste werken voor strijkorkest uit de muziekliteratuur. Het thema is afkomstig uit de Clavier Übnung van Duitse componist Kuhnau (1660-1722) die als cantor-organist in Leipzig werkte. Hier was hij de voorganger van Bach. Kuhnau componeerde zeer veel cantates, die helaas grotendeels verloren zijn gegaan. Zijn grote kracht lag echter in het schrijven van klaviermuziek.

ANDRIESSEN HENDRIK KUHNAU VARIATIES NUMMER 203