Granados – Goyescas

De Spaanse Enrique Granados (1867-1916), componeerde een serie van 6 Goyescas (1916), een reeks zeer virtuoze pianostukken naar de schilder Francisco de Goya. Hij riep met dit uitgebreide werk impressies op uit de tijd, het leven en het werk van de schilder. Later werd het stuk geïnstrumenteerd en zelfs omgewerkt tot opera, die in 1916 in de Metropolitan Opera te New York in première ging. In 1915 was de componist voor zijn opera Goyescas  naar Amerika gegaan. Op de terugweg in 1916, werd het schip waarop hij zat door een Duitse onderzeeër tot zinken gebracht. Hij en zijn vrouw overleven de ramp niet.

Granados was één van de grootste pianisten van zijn tijd. In 1901 stichtte hij het conservatorium van Barcelona. Verder schreef hij een methode voor het gebruik van het pianopedaal.

De 6 Goyescas zijn een reeks zeer virtuoze pianostukken naar schilderijen van de Goya. De stukken zijn uiteraard Spaans van karakter, vol folklore, hoofse muziek, zigeuner en flamengo. Al met al een krachtig eerbetoon aan Spanje. Belangrijk voor de uitvoerder is de aanduiding aan het begin: spelen met charme en elegantie. Het is bekend dat Granados verliefd was op alles wat met Goya te maken had, de schilder zelf, zijn palet, zijn modellen, zijn liefdes en vleierijen, op de rose en witte wangen tegen een achtergrond van kant en zwart fluweel, de ingesnoerde dameslichamen, jasmijnachtige handen…

Als het om programmamuziek gaat, laten componisten zich meestal inspireren door dichters en schrijvers, de natuur, hun land, Bijbelse verhalen of belangrijke historische gebeurtenissen. Minder vaak gebeurt het dat een componist zo getroffen is door een schilderij dat hij daar muziek op maakt. Toch zijn er enkele uitzonderingen te noemen. De bekendste is ongetwijfeld de Schilderijententoonstelling van Moessorgski. De wat minder bekende klankschilderingen zijn: Het Dodeneiland van de schilder Böcklin, op muziek gezet door Rachmaninov, Het Vlot van Medusa van de schilder Gericault, op muziek gezet door Hans Werner Henze, het beroemde Drieluik van de schilder Matthias Grünewald op muziek gezet door Hindemith en Goyescas, impressies naar de schilder De Goya van de Spanjaard Granados. Er zijn meer voorbeelden te noemen. We denken dan speciaal aan de intensieve samenwerking tussen de kunstschilder Picasso en de componist Stravinsky en leden van de Franse componistengroep ‘Groupe des Six’.

GRANADOS GOYESCAS NUMMER 438