Zemlinsky – Die Seejungfrau

De in Wenen geboren componist Alexander Zemlinsky (1871 – 1942) is van Joodse komaf. Reeds als kleuter ontving hij zijn eerste pianolesjes. Als 19-jarige wint hij als aankomend componist muziekprijzen aan het conservatorium. In 1895 ontmoet hij Arnold Schönberg (1874 – 1942). De twee sluiten vriendschap voor het leven. Behalve componist en pianist werkt Zemlinsky vanaf 1905 als dirigent.

Zemlinsky trouwde in 1907. Hij had veel buitenechtelijke relaties. Hij was hevig verliefd op zijn leerling Alma Schindler (1879 – 1963), de latere echtgenote van Gustav Mahler (1860 – 1911). In die dagen werd zij het mooiste meisje van Wenen genoemd. In 1927 vertrok hij naar Berlijn waar hij ging werken als dirigent bij de Staatsopera. Als Jood werd het werken hem echter  onmogelijk gemaakt. In 1933 vertrok hij naar Amerika.

Naar aanleiding van het sprookje De kleine Zeemeermin van Hans Christian Andersen componeerde Zemlinski het symfonisch gedicht Die Seejungfrau (1905). Het betreft een werk uit de hoog romantiek en laat ons hartstochtelijke fragmenten horen. Een liefdesverlangen. Het werk kan als autobiografisch beschouwd worden, het verwijst naar zijn liefde voor Alma Mahler. Dit laatste kan eveneens gezegd worden van zijn opera Der Zwerg (De dwerg). Het idee voor dit werk vond hij in een sprookje waarin een dwerg zijn liefde verklaard aan een prinses. Alma had Zemlinsky vaak gewezen op zijn lelijkheid…

ZEMLINSKY DIE SEEJUNGFRAU NUMMER786

Nota bene

Hans Christian Andersen (1805 – 1875) was een Deens schrijver. Het sprookje De kleine zeemeermin werd voor het eerst uitgegeven in 1837.

De kleine Zeemeermin verlangt ernaar om de mensen boven de zee te leren kennen. Ze droomt ervan om mens te zijn. Wanneer ze een prins redt van verdrinking helpt ze hem en wordt verliefd. Ze ruilt haar stem met de zee-heks voor benen zodat ze bij hem kan zijn. Maar de prins trouwt met een ander meisje. Verdrietig verdwijnt de kleine zeemeermin, stort zichzelf in de golven en verandert in schuim.

Andere bekende verhalen van Andersen:

Het lelijke jonge eendje
Het meisje met de zwavelstokjes
De prinses op de erwt
Het tinnen soldaatje
De nieuwe kleren van de keizer
Sneeuwkoningin
De nachtegaal