Ligeti – Atmospheres

De ware nationaliteit van de componist György Ligeti (1923 – 2006) is nogal verwarrend. Men noemt hem een Hongaars componist, maar hij werd in een klein provinciestadje in Roemenië geboren. Lange tijd verbleef hij in Wenen. Hij wordt gekenmerkt als een Hongaars-Oostenrijks componist. In 1956, na de Hongaarse opstand, maakte Ligety kennis met de avant-garde componisten Boulez en Stockhausen. Hij vertrok naar Keulen waar hij medewerker werd in de studio voor elektronische muziek bij de Duitse omroep. Men rekent Ligeti tot een van de belangrijkste pioniers van de eigentijdse muziek.

Atmospheres uit 1961 werd een van zijn bekendste werken. Het werd gemaakt voor de Duitse radio. Het werk kent nauwelijks een toonsoort, melodie of ritme, het draait louter om klankkleuren. Ook zijn Requiem uit 1965 is hier op gebaseerd. Atmospheres is gecomponeerd voor groot symfonie orkest met uitzondering van slaginstrumenten.

Op sommige momenten laat de componist het gehele orkest een cluster spelen van maar liefst vijf octaven. Door deze klankclusters en ook de dynamiek te veranderen roept dat grote spanningsvelden op. Het orkest giert het soms uit, terwijl het even later weer geheimzinnig stil is. Het werk is eigenlijk meer een studie voor (symfonische-) klankkleuren dan dat het om een conventioneel muziekstuk gaat.

Andere belangrijke werken van Ligeti zijn: Requiem, Lux Aeterna, Vioolconcert, Clocks and Clouds.

LIGETI ATMOSPHERES NUMMER 703