Sjostakovitsj – Symfonie 1

Met zijn Symfonie 1 (1924-25) gaf de achttienjarige Rus Dmitri Sjostakovitsj (1906 – 1975) al direct zijn visitekaartje af. Het was zijn afstudeercompositie aan het conservatorium. Het stuk maakte indruk bij de directie en men besloot het uit te voeren. Het werd een overweldigend succes, en ook de pers – die hem later keer op keer te grazen zou nemen – had alle lof. Rusland had na Peter Tsjaikovski (1840-1893) een nieuw genie in haar gelederen!

De Symfonie 1 herbergt nog niet politieke bedoelingen die we later in zijn werk tegenkomen, al beweert de componist in zijn dagboeken dat hij altijd oorlog en wreedheid aan zijn muziek heeft verbonden. Het werk was volgens de critici eerlijk en oprecht, er zat geen (westerse) wanklank in. Nog steeds wordt Symfonie 1 door velen als Sjostakovitsj’s beste werk beschouwd.

De veel besproken symfonieën van Sjostakovitsj zitten boordevol politiek, dood, kommer en kwel. Werd het ene werk met open armen ontvangen, het andere werk werd door de Russische communistische partij de grond ingeboord met uitlatingen als: ‘Hij raapt wat klanken bij elkaar om interessant te zijn voor de elite, maar het volk begrijpt er geen reet van’.

Toegegeven, Sjostakovitsj is geen Beethoven en ook geen Tsjaikovski. Wel had hij voor die tijd zeer aparte ritmes, klanken en orkestkleuren bij elkaar bedacht, waar de mensen flink aan moesten wennen. Maar het was beslist geen Avant-gardistisch afval! Integendeel, het is heerlijk swingende symfonische muziek die je geen moment doet vervelen en die je op het puntje van je stoel laat zitten. Genieten geblazen dus. Reeds in zijn Symfonie 1 is het voor de componist zo kenmerkende slagwerk te horen.  Het stuk ging in 1926 in het toenmalige Leningrad in premiere.

SJOSTAKOVITSJ SYMFONIE 1 NUMMER 087