Tsjaikovski – Strijkkwartet 1

De Russische componist Pjotr (Peter) Tsjaikovski (1840-1893) was de zoon van een welgestelde mijndirecteur. Hoewel Pjotr zijn moeder verafgoodde, heeft hij niet veel aan haar en aan zijn vader gehad. Beide ouders hadden het te druk om zich met de kleine Pjotr bezig te houden en de jongen werd dan ook opgevoed door kindermeiden en privé-juffen. Als kind had Tsjaikovski reeds last van depressies, die hem zijn hele leven zouden blijven achtervolgen. Als puber had Tsjaikovski veel succes bij de meisjes, maar als het er werkelijk op aan kwam trok hij zich schielijk terug. Door zijn overdreven manier van kleden, zijn overdadige aandacht voor zijn uiterlijk en zijn liefde voor het ballet, vonden veel van zijn vrienden en familieleden hem verwijfd. Wel werd hij dikwijls aangespoord om een vrouw te nemen.

Op 13 mei 1859 verliet Tsjaikovski de school die hem toeliet tot de eerste afdeling van het ministerie van Justitie. Het leven als kantoorklerk moet een kwelling voor hem geweest zijn. Gelukkig zette hij door en koos -- ondanks alle tegenwerkingen -- voor het conservatorium. Vijfentwintig was hij toen hij het conservatorium verliet, en het moet een stap in het donker voor hem geweest zijn.

Ondanks zijn homoseksualiteit trad hij in het huwelijk. Deze misstap bracht hem reeds na enkele weken getrouwd geweest zijn tot wanhoop dat uitliep op een zelfmoordpoging

Tsjaikovski schreef drie strijkkwartetten. Het melancholische Strijkkwartet 1 in D uit 1871 voor twee violen, altviool en cello is hoofdzakelijk geliefd vanwege het prachtige tweede deel, Andante cantabile (op een droevig volkslied.) Dit deel is een veelgevraagd stuk bij verzoekprogramma’s. Het Andante cantabile wordt regelmatig als zelfstandig stuk in een arrangement voor strijkorkest uitgevoerd. Geliefd is ook Strijksextet in d mineur opus 70 met de bijnaam Souvenir de Florence. Het was zijn latere weldoenster en ‘beste vriend’ Nadesjna von Meck die hem aanspoorde om kamermuziek te schrijven. Zelf had Tsjaikovski het niet zo op deze muziekvorm. Hij toonde met name weerzin tegen de combinatie van piano met strijkinstrumenten. Ondanks dit schreef Tsjaikovski toch een veel beluisterd Pianotrio.

TSJAIKOVSKI STRIJKKWARTET 1 NUMMER 421