Gorecki – Klaagzangensymfonie

De Pool Henryk Gorecki (1933 – 2010) studeerde onder andere bij Messiaen (1908 – 1992) in Parijs. In 1968 werd hij leraar aan het conservatorium van Katowice. Aanvankelijk stonden de composities van Gorecki in de schaduw van tijdgenoot en collega-componist Penderecki (eveneens geboren in 1933). De doorbraak van Gorecki kwam in 1961 met het Avant-gardistische stuk Botsingen waarin hij katholieke kerkmuziek gebruikte. Zijn Miserere uit 1980 werd verboden omdat dit stuk sympathie zou oproepen voor de vrije vakbond Solidariteit. Aanvankelijk leek Gorecki een voorloper van de avant-garde. Maar zijn melodische Symfonie 3 bracht daar verandering in.

In 1976 stond de popgroep Queen met het klassiek getinte Bohemian Rhapsody wekenlang op de eerste plaats van de hitparades. In hetzelfde jaar voltooide Gorecki zijn Symfonie 3, Klaagzangensymfonie. Tot ieders verbazing kwam het werk niet alleen terecht in de klassieke hitparades, maar scoorde het ook op hitlijsten van de popmuziek.

Het stuk begint met fluisterende, diepe tonen gespeeld door alle lage instrumenten. Het onheilspellende en monotone gebrom houdt geruime tijd aan. Je hoopt op een spoedige verandering, op wat meer melodie, maar voorlopig blijft alles donker. En dan klinken daar eindelijk de lage violen, er schijnt iets op komst te zijn. Hoewel het lage register hardnekkig blijft doorbrommen, wordt het langzaam overspoeld door hoge strijkers waaruit genadeloos mooi een sopraanstem tevoorschijn komt en haar eerste klaagzang zingt. De meest bekende uitvoering is die uit 1992 met sopraan Dawn Upshaw en de London Sinfonietta

GORECKI KLAAGZANGENSYMFONIE NUMMER 057