Beethoven – Kreutzersonate

Toen Ludwig van Beethoven (1770-1827) zich los had gemaakt van de invloed van Haydn en zijn eigen (Romantische) weg ging bewandelen, ontstond zijn zogenaamde ‘tweede periode’, die ongeveer in 1800 begon. Het eerste grote werk dat de  derde symfonie die de bijnaam Eroica kreeg. Uit dezelfde periode stamt ook de vioolsonate nr 9 in A, opus 47, bijgenaamd de Kreutzersonate. Beethoven wordt beschouwd als de man die meer dan wie ook de verpersoonlijking van de Romantiek is. De componist voelde zich onweerstaanbaar aangetrokken tot het idealisme van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Denk maar eens aan de beroemde zin uit zijn Symfonie 9: ‘Alle Menschen werden Brüder’.

Het kan raar verkeren met een vioolsonate. Niet zomaar een willekeurige sonate, maar de Kreutzersonate uit 1801 van Beethoven stuitte nogal wat op kritiek van wegen het onstuitbare. Men vond het te wil en ook vrijwel onspeelbaar. Doch het zou een van de meest geliefde maar ook explosieve stukken kamermuziekwerken ooit worden.

Het werk is vernoemd naar de Franse violist Kreutzer. Aan de sonate heeft de schrijver Tolstoj de titel van zijn beroemde novelle ontleend. Later zou de Tsjechische componist Janacek op zijn beurt het Strijkkwartet 1 componeren naar het verhaal van Tolstoj.

Beethoven schreef tien vioolsonates, of liever gezegd sonates voor piano en viool, want eerlijk is eerlijk: de piano is meestal zeer prominent aanwezig. Aan de viool is veelal slechts een begeleidende rol toebedeeld. Misschien is de beroemde Kreutzersonate hierin een uitzondering, want in dit werk hebben de twee instrumenten meer een gelijkwaardige rol. Vooral het andante met de variaties op een prachtig thema, is zeer populair. De delen: 1 Andante sostenuto; 2 Presto; 3 Andante; 4 Finale presto.

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

BEETHOVEN KREUTZERSONATE NUMMER264