Schnittke – Oeuvre

Alfred Schnittke (1934-1998) is een Duitse componist van Russische afkomst. Regelmatig worden zijn eigentijdse werken uitgevoerd. Met name zijn twee Celloconcerten hebben de wereld verrast en veroverd. Niemand minder dan de cellogigant Mstislav Rostropovitsj (1927 – 2007) heeft zich ingezet om deze Celloconcerten wereldroem te verschaffen. Het zijn concerten met lieflijke passages, maar ook met ongenadig ruwe, harde en meedogenloze klanken.

Schnittke schreef een zestal concerti grossi waarvan Concerto grosso 1 zeer bekend werd en zijn doorbraak betekende (1977.) Het muziekstuk is geschreven naar het oude vertrouwde Concerto grosso waarin twee ensembles tegenover elkaar staan: een groot en een klein ensemble. Opmerkelijk is dat de componist muziekstijlen uit verschillende tijdvakken de revue laat passeren. Voor het Amsterdamse Concertgebouw Orkest schreef hij het Conerto Grosso 4.

Naar zijn eigen zeggen schreef Schnittke in een poly-stilistische stijl, waarbij hij verschillende muziekstijlen mengde binnen één werk. In 1977 bracht hij een Pianoconcert uit dat citaten vertoont uit Beethovens Mondscheinsonate. Verder haalde hij de woede van de kerk op zijn hals toen hij het lied Stille Nacht in een typisch Schnittke-sausje doopte. In 2002 voerde violist Gidon Kremer (1947) op fabelachtige wijze Schnittkes Polka (gecomponeerd in 1979) uit. Het is overigens deze violist die zich hard heeft gemaakt voor het werk van de componist.

Symfonie 1 brengt ons bijvoorbeeld naar Rusland waar hij ons getuige laat zijn van de bonkende klanken uit fabrieken, loeiende sirenes en gefluit en gekrijs tijdens een straatoproer. Totaal schreef hij negen symfonieën. 

Behalve genoemde werken wordt Schnittke geprezen om zijn filmmuziek, gemaakt bij hoofdzakelijk Russische films, waaronder Commissar (1967) en Unknown Actor (1976) Al met al schreef hij muziek bij 60 films.

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

SCHNITTKE OEUVRE NUMMER252

Nota bene

Van Alfred Schnittke is bekend dat hij graag stukjes muziek van oude meesters door zijn eigen composities liet horen. Luister eens naar Moz-Art à la Haydn.

Dit werk voor twee violen en strijkorkest begint in het duister en laat improviserende musici horen op Mozarts klanken. Dan plotseling floept het licht aan en spelen de twee solisten een duel waarin behalve Mozart ook flarden van de beroemde symfonie 45 ‘Afscheid’ van Haydn te horen is.

Tegen het einde van het werk doven de lichten wederom en verlaten de musici het podium. Als laatste blijft de contrabassist over met een eenzame lange toon.