Amerika – Klassiek

De Amerikaanse klassieke muziek is voortgekomen uit de muziek van Europa, met name Engeland en Duitsland. Het waren vooral meerstemmige religieuze liederen. Het eerste psalmenboek dateert uit 1640. De eerste generatie Amerikaanse componisten waren in de tweede helft van de 18^e eeuw werkzaam in New England -het meest noordoostelijke deel van Amerika- zij vormden met hun religieuze koormuziek de First New England School. Rond 1900 verschenen de eerste componisten met een typisch Amerikaans geluid.

Beïnvloed door Europa

William Billings (1746 – 1800) was een van de eerste Amerikaanse componisten. Zijn beroep was eigenlijk leerlooier. Naast dit werk gaf hij zangles op Amerikaans eerste muziekvereniging en zangschool. Hij was de oprichter van het eerste kerkkoor in Amerika. Zijn composities, zowel religieus als patriottisch, werden in boeken opgenomen zoals in The New-England Psalm-Singer. Een bekende song uit dit boek is Chester

Louis Moreau Gottschalk (1829 – 1869) geboren in New Orleans. Hij was een van de eerste Amerikaanse componisten met ook succes in Europa. Schreef romantische pianomuziek. Maakte veel gebruik van Afro-Caribische en Creoolse ritmes en melodieën. Bekende werken: La Savane – Le Bananier – The Banjo.

Rond 1900

Charles Ives (1874 – 1954) gaf Amerika zijn eigen geluid. Hij werd de eerste (moderne) componist die internationaal beroemd werd. Naast zijn componistenloopbaan werd hij vermogend door zijn verzekeringmaatschappij. Herkenbaar in zijn composities: stilte, gebruikmaking van hymnes, kerkelijke gezangen en Amerikaanse volksliedjes. Bekende composities zijn The Unanswered Question – Variations on America – Central Park in the dark… Kijk verder in het archief.

Edward MacDowell (1860 – 1908) Studeerde aan het conservatorium van Parijs. Claude Debussy was een medestudent. MacDowell componeerde romantisch onder invloed van Liszt, Grieg en Chopin. Lange tijd werkte hij in Duitsland. Hij was pianovirtuoos en componeerde het beroemd geworden Pianoconcert 2.

Een eigen geluid

George Gershwin (1898 – 1937) pianist en componist die de jazz versmolt met klassiek. Als tiener werkte hij als platenplugger in de New Yorkse wijk Tin Pan Alley. Hij was 17 toen hij zijn eerste liedjes schreef. Later, als bandleider maakte hij kennis met de componist Irving Berlin en orkestleider Paul Whiteman. De weg naar de concertzaal lag voor hem open. Bekende composities zijn Porgy and Bess – Rhapsody in blue – An American in Paris… Lees verder in het archief.

Aäron Copland (1900 – 1990) Zoon van Joods echtpaar dat uit Litouwen en Polen was geëmigreerd. Copland was een liefhebber van jazzmuziek. Het was Leonard Bernstein die zich voor zijn muziek inzette. Een van zijn belangrijkste werken is Fanfare for the Common Man uit 1942. In Parijs volgde hij compositielessen bij de beroemde componiste Nadia Boulanger. Nadien reisde hij door Europa en sloot zich aan bij collega’s van de moderne en avant-garde muziek.  Bekende composities: Fanfare for the Common Man – Billy the Kid – Rodeo… Lees verder in het archief.

Virgil Thomson (1896 – 1989) was eveneens pianist en organist. Studeerde in Parijs bij o.a. Nadia Boulanger en werkte met Erik Satie. Terug in Amerika werd hij muziekcriticus bij de New York Herald Tribune. Thomson schreef opera’s, waaronder Four Saints in Three, filmmuziek en symfonische werken waaronder 3 symfonieën en een celloconcert.

 Roy Harris 1898 – 1979) wordt beschouwd als een van de belangrijkste symfonische componisten van Amerika in de 20^e eeuw. Hij is van eenvoudige boeren komaf, werkte als truckchauffeur. Zijn moeder gaf hem pianoles. Als componist bleef hij grotendeels autodidact. Op aanbeveling van Aaron Copland studeerde hij in Parijs bij Nadia Boulanger. Hij toonde veel interesse voor oude Europese barok en renaissance muziek. Van zijn 15 symfonieën is Symfonie 3 wellicht zijn meest bekende.

 Scott Joplin (1868 – 1917) was een componist en pianist die bekend staat als de King of the Ragtime. Zijn ritmische stijl vormde een voorloper van de vroege jazz. Erkenning na zijn dood kreeg hij in 1970 met het uitbrengen van de film The Sting, waarin zijn ragtime The Entertainer werd uitgevoerd en wereldberoemd werd. Luister naar zijn rags Maple Leaf Rag en The Entertainer – Joplin schreef ook de opera Treemonisha. Lees verder in het archief.

 Paul Whiteman (1890 – 1967) orkestleider die werkte met George Gershwin, Bing Crosby e.a. Hij werd in zijn tijd The King of Jazz genoemd. Achteraf was deze benaming onterecht vanwege het georkestreerde in plaats van geïmproviseerde muziek. In 1924 verzorgde het orkest van Whiteman de première van Rhapsody in Blue van George Gershwin. Opnamens van Paul Whiteman & His Orchestra: Rhapsody in Blue – Whispering – Three O’Clock in the Morning – The Japanese Sandman – Charleston – Mississippi Mud – Mississippi Suite – Wang Wang Blue – Hot Lips.

Modern Amerika 

Samuel Barber (1910 – 1981) Veel tijdgenoten van Barber experimenteerden met atonale klanken maar Barber bleef trouw aan een meer traditionele en melodieuze benadering. Hij wordt daarom wel omschreven als een neoromantische componist. Zijn beroemdste stuk is Adagio for string uit 1936. Zijn vioolconcert uit 1939 wordt nog regelmatig uitgevoerd. Lees verder in het archief over Samuel Barber.

Leonard Bernstein (1910 – 1981) was een allround showman die geheel opging in zijn dirigeren, pianospelen en zijn (gedreven) televisiepresentaties over klassieke muziek, die over de gehele wereld werden uitgezonden. In zijn show Young People’s Concerts legde hij de jeugd het wel en wee van de klassieke muziek uit. Hij leidde tot 1969 de New York Philharmonic. Als componist liet hij zich inspireren door de amusementsmuziek, de jazz en andere Amerikaanse componisten. Luister naar zijn West Side Story en Candide. Lees verder over Bernstein in het archief.

John Cage (1912 -1992) was pianist en componist, maar men sprak liever over uitvinder. Zijn idolen waren de componisten Stravinsky en Schönberg. Cage wekte opzien in de beginjaren veertig van de vorige eeuw met de ontwikkeling van een nieuw soort slaginstrument, de geprepareerde piano. Ook verwerkte hij allerlei toeval elementen in zijn muziek, zoals het opgooien van muntjes en dobbelstenen en maakte composities aan de hand van wiskundige formules. Zie verder het archief.

Minimalisme

Steve Reich (1936) werd in 1936 geboren in New York. Hij bezocht het beroemde conservatorium de Julliard School waar hij compositielessen volgde bij Luciano Berio en Darius Milhaud. Reich werd een belangrijk ontwikkelaar van de Minimal-music. Zijn topwerk is ongetwijfeld Music for 18 Musicians uit 1976. Maar luister ook naar Different trains en New York Counterpoint.

Philip Glass (1937) is een van de bekendste vertegenwoordigers van het minimalisme. Zijn stijl wordt gekenmerkt door herhalingen dat uitmondt in een soort hypnotiserend geheel. Hij studeerde aan de Juilliard School in New York en werkte in Parijs met de componiste Nadia Boulanger. Werd beïnvloed door de muziek van Ravi Shankar (nummer825), de Tibetaanse en Indiase muziekcultuur. Een alom geprezen werk is zijn opera Einstein on the Beach uit 1976. Lees verder in het archief over Glass.

Terry Riley (1935) raakte al jong geïnteresseerd in de Indiase klassieke muziek met name de raga-traditie. Hij werd een van de grondleggers van de minimal music. Men noemt zijn compositie In C uit 1964 het startsein van het minimalisme. In de jaren erna experimenteert hij met tape en phasing = geluidsoverlapping. Lees verder over Riley in het archief.

John Adams (1947) Zijn moeder zingt in bigbands, zijn vader speelt klarinet. In de danszaal van zijn grootvader ontmoet hij Duke Ellington. Als teenager worden John’s composities uitgevoerd. Leonard Bernstein leert hem het dirigenten vak. Adams wordt een vertegenwoordiger van de minimal music. Hij laat zich beïnvloeden door de jazz- en populaire muziek. Adams staat bekend om zijn politieke, maatschappij kritische werken. In 1987 verwierf hij wereldroem met zijn opera Nixon in China. Lees verder in het archief.

Vrouwelijke componisten

Amy Beach (1867-1944) was de eerste succesvolle vrouwelijke componist van Amerika. Zij was een ervaren pianiste die na haar huwelijk ermee instemde haar piano-optredens te beperken tot één liefdadigheidsconcert per jaar. Na de dood van haar man toerde ze door Europa als pianiste en speelde ze haar eigen composities met veel bijval. Haar muziek is overwegend romantisch, hoewel ze in haar latere werken experimenteerde met meer exotische harmonieën en technieken. Bekende werken zijn de Mis in Es majeur en de Gaelic Symphony.

Florence Price (1887 – 1935) Haar vader was tandarts, haar moeder muzieklerares. Toen ze 11 was werd haar eerste compositie gepubliceerd. Aan het conservatorium studeerde ze piano, orgel en compositie. Zij was de eerste Afro-Amerikaanse vrouw waarvan symfonieën door Symfonieorkesten werden gespeeld. In Chicago publiceerde zij haar eerste pianocomposities (1928). Tevens componeerde ze songs voor commercials. Ze kreeg nationale bekendheid en haar Symfonie in e min en Pianosonate werden bekroond. Price componeerde 4 Symfonieën, Orgelmuziek, 3 Pianoconcerten, waaronder een Pianoconcert in één deel, 2 Vioolconcerten, Kamermuziek, Koorwerken, meer dan 100 Liederen en arrangementen van Spirituals

Ruth Crawford Seeger (1901 – 1953) dochter van een predikant. Ze werd een baanbrekend modernistische componiste die schreef voor piano, kamermuziek, waaronder strijkkwartetten en vocale muziek. Haar pianocompositie Study in Mixed Accents wordt regelmatig uitgevoerd. Ze stond bekend om haar experimentele harmonieën en ritmiek, ze zou later een belangrijke rol gaan spelen in de Amerikaanse folk revival. Ze werd de stiefmoeder van folkzanger Peter Seeger.

Joan Tower (1938) vanwege een verhuizing naar Bolivia kwam zij in aanraking met Latijns-Amerikaanse muziek. Haar composities zijn vaak energiek en ritmisch met veel slagwerk. Ze zou muziek gaan studeren in New York. Ze deed nauwelijks mee met de toenmalige liefde voor atonale muziek. Ze componeerde orkestraal. Haar compositie Sequoia uit 1981 werd populair. Zeer bekend en geliefd werd haar Fanfare for the Uncommon Woman uit 1987.

Ellen Taaffe Zwilich (1939) is violiste muziekpedagoog en componist. Promoveerde aan de Julliard School of Music in New York. Beroemd in 1983 werd zij met haar Symfonie 1 Three Movements for Orchestra. Symfonie 2 ging met Edo de Waart en het San Francisco Symphony Orchestra in première. Ze werd huiscomponiste van de Carnegie Hall in New York.

Caroline Shaw (1982) zong in het kerkkoor en ontving vioolles van haar moeder. Zij is behalve componiste van eigentijdse klassieke muziek zangeres en violist. Ook schreef ze filmmuziek. Behaalde haar Master aan de Harvard University. Ze ontving prijzen voor Partita for 8 Voices (2013) en een Grammy voor Narrow Sea (2022.) In haar werk komen soms ongebruikelijke klanken voor van allerlei gebruiksvoorwerpen. Zie verder in het archief bij de vrouwelijke componisten.

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

AMERIKA KLASSIEK NUMMER1048